Kultura‎ > ‎

Krzywa wieża w Pizie - wszystko, co chcielibyście o niej wiedzieć


Krzywa wieża w Pizie (it. La torre pendente di Pisa) to jeden z najpopularniejszych znanych na całym świecie włoskich zabytków. Mało który turysta zwiedzający Pizę odmawia sobie zrobienia zdjęcia z tą wyjątkową budowlą - a w tym przypadku różnorodność kadrów i kreatywność fotografów nie zna granic (o wielości perspektyw, które z boku wyglądają jak marsz zombie, nie wspominając).


Nie brakuje też zabawnych fotomontaży:


Warto więc poznać kilka faktów, legend i ciekawostek dotyczących tego urokliwego zabytku.

Według miejskich legend bodźcem do wybudowania wieży był gest wdowy Berty di Bernardo, która pozostawiła w testamencie 60 złotych monet na zakup kamienia do budowy. Rok później pierwsze fundamenty zostały postawione w pobliżu katedry. W pierwotnych planach architektonicznych popularna krzywa wieża wcale nie miała być krzywa, jednak błędy XII-wiecznych budowniczych, którzy nie przewidzieli osiadania terenu, spowodowały odchylanie się wieży od pionu już w pierwszym etapie budowy, po pięciu latach od jej rozpoczęcia. Próby korygowania odchylenia poprzez wydłużanie kolumny po jednej stronie na nic się nie zdały. Budowę rozpoczęto w 1174 roku, a czas trwania prac to ok. 177 lat! Jeszcze w XIV wieku dokonano kilku przeróbek, dorabiając ostatnie ósme piętro, by umieścić tam aż 7 dzwonów.

Wieża ma ok. 55 metrów wysokości, a jej aktualne odchylenie to 4 stopnie. Na samą górę, skąd rozpościera się niesamowity widok, prowadzą 294 schodki. Jak bardzo się wytarły przez 840 lat istnienia wieży można zobaczyć na zdjęciu poniżej:


Przez długi czas wieża pozostawała zamknięta. W tym czasie wielu architektów szukało sposobu na przywrócenie jej do pionu. Jednak bezskutecznie. Budynek otwarto ponownie w 2008 roku, a ostatnie prace konserwatorskie odbyły się w 2011 roku pod okiem włoskiego inżyniera polskiego pochodzenia Michele Jamiolkowskiego. Dzięki tym pracom udało się zapobiec niebezpieczeństwu pogłębiania się niestabilności budowli na około 300 lat.

Ciekawy fakt dotyczący miasta Piza i poniekąd także naszej bohaterki - krzywej wieży - to określanie go mianem Miasta Konstelacji Barana (it. La città dell'ariete). Jednak skąd takie określenie się wzięło wiedzą podobno tylko nieliczni mieszkańcy miasta. Ja poszperałam nieco w miejskich legendach i dowiedziałam się jak tłumaczy się nadanie tego przydomku. Otóż dawniej rok w kalendarzu religijnym w Pizie zaczynał się 25 marca (dzień Zwiastowania Pańskiego), a nie tak jak w kalendarzu gregoriańskim 9 miesięcy później - w dniu Bożego Narodzenia. Najistotniejsze jest jednak to, że 25 marca wypada w miesiącu Barana, a rozmieszczenie na głównym placu miasta Piazza dei Miracoli najważniejszych budowli: krzywej wieży, katedry oraz baptysterium, przybiera formę właśnie gwiazdozbioru Barana.


Warto też wspomnieć o eksperymencie Galileusza, do wykonania którego naukowiec wykorzystał sławną wieżę. Badał spadek swobodny ciał o różnej masie, zrzucając naraz z wysokości dwie różnej wielkości kule, chcąc udowodnić, że przyrost prędkości ich spadania będzie identyczny bez względu na różną masę tych obiektów. Obalił w ten sposób panującą przez wiele wieków koncepcję Arystotelesa, który twierdził, iż ciało spadnie na ziemię tym szybciej, im jest cięższe.

Okazuje się, że włoski zabytek intryguje nie tylko architektów i naukowców, ale także artystów. Około 1950 roku Louis Nichilo zaprojektował złote opakowanie na szminkę w kształcie krzywej wieży.


Co ciekawe, nie tylko Piza boryka się z problemem odchylania się budynku. Grupa ekspertów odkryła, że słynna londyńska wieża zegarowa Big Ben odchyliła się o 0,26 stopni w stronę północno-zachodnią. Jednak daleko jej jeszcze do 4 stopniowego odchylenia wieży w Pizie.

Wszystkich fanów krzywizny pizańskiej wieży muszę niestety zasmucić - nie jest to najbardziej krzywy budynek na świecie. Przegrywa między innymi z toruńską wieżą odchyloną o 5,13 stopni, a także rekordzistą - niemiecką wieżą kościoła w Suurhusen (5,19 stopni). Na pocieszenie dodam jednak, że to krzywą wieżę w Pizie wszyscy zgodnie określają mianem najpopularniejszego krzywego budynku na świecie. Chyba zgodzicie się, że w tej kategorii nie ma sobie równych.

Maggie