Kuchnia‎ > ‎

Historia pizzy w pigułce


Zainspirowana moimi ostatnimi poczynaniami kulinarnymi, postanowiłam, oprócz przepisu, przedstawić zarys historii słynnego na całym świecie włoskiego placka.

Cofając się do starożytności, dowiemy się, że Grecy jadali cienki, okrągły chlebek zwany planktos uświetniony oliwą, czosnkiem i ziołami albo, że w kuchni Etrusków panowała focaccia (czyli znana do dziś podstawa pizzy). Jednak żeby nie zanudzać Cię zbytnio opowieściami o innych pierwowzorach pizzy z Egiptu, Katalonii czy Turcji, skupię się na tym, co interesuje nas najbardziej, czyli na Włoszech.

Pierwsze dokumenty, w których pada słowo pizza, zaczęły się pojawiać już między X a XIII wiekiem , w takich miastach jak Gaeta, Sulmona, a później także L'Aquila, Pesaro czy Rzym. Wreszcie w XVI wieku w Neapolu (kolebce włoskiego przysmaku, który zawojował świat) płaski chlebek został oficjalnie nazwany pizzą (co prawdopodobnie wynikło ze złego wymawiania słowa pitta). Jednak swoją właściwą formę pizza uzyskała za sprawą sosu pomidorowego z pomidorów importowanych do Europy ok. XVI w. z Nowego Świata, odkrytego wcześniej przez Kolumba. Dzięki swej prostocie, sytości i przystępnej cenie, pizza szybko zyskała na popularności – zarówno wśród biedniejszych mieszkańców, jak i tych wyższych stanem, włączając w to nawet władców burbońskich.


Przedstawiciele dynastii Sabaudzkiej również zasmakowali w neopolitańskim przysmaku. Z okazji wizyty króla Umberto I i jego małżonki Margherity z Savoi w 1889 roku pizzaiolo Raffaele Esposito upiekł dla pary różne pizze. Królowej Małgorzacie najbardziej przypadła do gustu ta stworzona na wzór włoskiej flagi (gdzie zieleń bazylii, biel mozzarelli i czerwień pomidorów odpowiadały kolorom bandiery). I choć nie był to debiut tego rodzaju pizzy, to swoją nazwę – Margherita – otrzymała na cześć sabaudzkiej królowej i tak zostało do dziś.

Najstarszą pizzą jest jednak Marinara (z pomidorami, czosnkiem, oliwą, bazylią i oregano), a jej nazwa wzięła się stąd, że była ona przysmakiem przede wszystkim ludzi morza.

Aż do początków XX wieku pizza i pizzerie były zjawiskiem typowo neapolitańskim, rzadko kiedy ogólnowłoskim. Dopiero w okresie dwudziestolecia międzywojennego popularność dania rozprzestrzeniała się także na ziemiach północnych Włoch. Dzięki masowej powojennej emigracji Włochów, pizzę poznał cały świat.

Jeśli rozbudziłam Twój apetyt zapraszam do artykułu z przepisem na moją ulubioną pizzę, która z pewnością zasmakuje również Tobie.

¹pizzaiolo - w języku włoskim tym słowem określa się kucharza przygotowującego pizzę lub właściciela pizzerii; w języku polskim częściej używa się wyrażenia pizzer (za którym osobiście nie przepadam).
Maggie